VASİYETİN AÇILMASI(OKUNMASI) DAVASI
Mirasbırakanın ölümü yada gaipliğine karar verilmesi üzerine açılan mirasın (MW m. 517), yasa gereği veya ölüme bağlı hukuksal işlem (Miras Sözleşmesi yada vasiyetname gibi) sonucu miras hukuku ilişkisine giren ilgililere güvenli bir biçimde ğeçebilmesi için, bazı koruyucu, önlemlere başvurulması zorunluluğu vardır.
Bir kimsenin ölümü yada gaip ise hakkında gaiplik kararının verilmesi üzerine mirasbırakanın son ikametgahı mahkemesine miras MK. m. 518 hükmü gereğince, miras bırakanın intikal konusu bütün malvarlığının oluşturduğu mirası (terekesi) açılır. Mirasın açılması ile mirastan yararlanacak kimselerin MK. M. 526’y göre, gaibin bir gün ortaya çıkması yada üstün nitelikli bir hak sahibi kimsenin varlığını öğrenme olasılıklan nedeni ile kendilerine miras konusu mallar teslim edilmeden önce teminat gösterme yükümlülüklerini yerine getirmek zorunluluğu vardır.
Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın, tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh Hakimi tarafından açılır. Vasiyetname açılırken mirasçılar ve ilgililer, açılması sırasında diledikleri takdirde hazır bulunmak üzere çağrılır ve okunur. Vasiyetnamenin açılışını müteakip mirasta hak sahiplerinin her birine, vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımlarının onaylı bir örneği tebliğ olunur. . Sulh Hakimi, vasiyetnamenin kendisine teslimini müteakip gerekli koruma önlemlerini alır, olanak varsa ilgilileri dinleyerek yasal mirasçılara terekenin geçici olarak teslimine yahut resmen yönetilmesine karar verir.
Vasiyetnamenin Açılması davasında mirasçılara tebligat gönderilmesi gerekmektedir. Vasiyetnamenin Açılması davası ile vasiyetnamenin tenfizi davası aynı anda açılıp görülemez.
Vasiyetnamenin açılıp okunduğunun tespit edilmesinin amacı, mirasçıları ve lehine kazandırma yapılan kişileri bilgilendirme ve yasal haklarını kullanmayı temine yönelik bir işlemdir.
Vasiyetnamenin açılması davasında görevi ve yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yerinin bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Vasiyetnamenin açılması davasında ilk derece mahkemesi tarafından karar verildikten sonra yasal itiraz süresi içinde istinafa başvuru hakkı vardır. Mahkeme tarafından gerekçeli kararın yazılıp taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde vasiyetnamenin açılması davasına itiraz için istinafa başvurulmalıdır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2014/1585 K. 2014/9545 T. 12.6.2014
“Ancak, mirasbırakanın okur-yazar olmadığı, vasiyetname düzenlenirken de okur-yazar olmayanlara ilişkin vasiyetname düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda; vasiyetçinin, düzenlenen vasiyetnamenin son arzularına uygun olduğunu beyan etmesi yeterli değildir. Tanıkların da, vasiyetçinin kendi önlerinde beyanda bulunduğunu ve onu tasarrufa ehil gördüklerini ifade edip, bu sözlerin yazılması ile de yetinilmeyip vasiyetnamenin kendi yanlarında resmi memur tarafından vasiyetçiye okunduğunu ve onun vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini de belirtmeleri ve bu beyanlarının altını imzalamaları gerekmektedir. MK. 482.md (TMK 535.md.) Ön görülen ilkeler geçerlik şartıdır. Bunlardan birinin eksikliği vasiyetnameyi geçersiz kılar(5). Somut olayda; davaya konu vasiyetnamede, tanıkların “mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını” tevsik eden beyanları yoktur. Bu beyanın yokluğu vasiyetnameyi geçersiz kılar.”
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2017/13409 K. 2017/11833 T. 13.9.2017:
Davacının iddiası kapsamında inceleme yapılarak rapor alındığı ve murisin vasiyetname tarihinde hukuki ehliyete haiz olduğu anlaşıldığına göre, davacının iddiasını ispatlayamadığı belirlenmektedir. Mahkemece; davacının iddiası kapsamında bulunmayan şekil şartlarının eksikliği sebebiyle davanın kabul edildiği anlaşılmaktadır. Davacının yargılama sırasında şekil şartlarının bulunmadığına dair her hangi bir iddiası mevcut değildir. Kaldı ki mahkemece hükme esas gerekçede belirtilen; tanıkların “…miras bırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını” belirten beyanları bulunmadığı”na yönelik belirlemenin davaya konu vasiyetnamede yer aldığı, “ vasiyetçi…’a huzurumuzda okunduğunu, adı geçenin vasiyetnamenin son isteklerine uygun olduğunu söylediğini ve kendisini bu işi yapmaya yeterli gördüğümüzü onaylarız.” şeklinde tanıkların beyanlarının bulunduğu görülmektedir.”.
VASİYETİN AÇILMASI(OKUNMASI) DAVASI DİLEKÇE ÖRNEĞİ
KONYA NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NEDAVACI :
ADRES :
VEKİLİ :Av. Hasan Basri SARI
ADRES :Feritpaşa Mah. Ulaşbaba cad. Mustafa iş merkezi 24/301 selçuklu/Konya
DAVALI :
ADRESİ :
KONU : Vasiyetnamenin açılması ve okunması talebimizin arzından ibarettir.
AÇIKLAMALAR :
1-) Dava konusu ….. parsel, ….. ada, ….. paftada müteveffa ….. …… adına kayıtlı taşınmaz; …./…../….. tarihli el yazılı vasiyetname ile müvekkilimize vasiyet edilmiş; müteveffa …../…../…… tarihinde mirasçısı olmadan vefat etmiştir.
2-) Müvekkilimize yukarıda vasiyet edilen taşınmazı müteveffa sağlığında müvekkil adına tescilini sağlamamıştır. Ancak bu taşınmazı müvekkile vasiyet ettiğine dair vasiyetnamenin dışında tanıklarımızda mevcuttur.
3-) Yukarıda izah edilen sebeplere binaen; taraflara çağrı kâğıdı göndererek duruşmaya davet edilmelerini, vasiyetnamenin açılarak okunmasına karar verilmesini talep etme zarureti hâsıl olmuştur.
HUKUKİ NEDENLER : 4721 S. K. m. 596, 597, 6100 S. K. m. 4
HUKUKİ DELİLLER : …/ …/ … tarihli vasiyetname, Aile Nüfus Kaydı, Taşınmaza yönelik tapu sicili kaydı.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda kısaca açıklanan nedenlerle, mahkemenize sunulan vasiyetnamenin açılması ve okunmasına karar verilmesini müvekkilimiz adına vekaleten saygıyla talep ederiz. …/…/…
EKLER:
1-) …/ …/ … tarihli el yazısı vasiyetname
2-) Aile Nüfus Kaydı
3-) Tapu sicili kaydı
4-) Tanık Beyanı (İstenildiği takdirde isimleri ve adresleri bildirilecektir.)
5-) Bir adet onaylı vekaletname örneği
Davacı Vekili
Av.Hasan Basri SARI