Haksız yere işten çıkarılan işçiler için işe iade davası. İş güvencesi şartları, 30 işçi kuralı, arabuluculuk başvurusundaki 1 aylık hak düşürücü süre ve boşta geçen süre tazminatı nasıl hesaplanır?
1 Aylık Hak Düşürücü Süre ve Tazminat Hesaplaması
İşverenler, ekonomik daralma, performans düşüklüğü veya küçülme gibi gerekçelerle işçilerin sözleşmelerini feshedebilirler. Ancak Türk hukukunda “İş Güvencesi” sistemi vardır. İşveren, canı istediği an, geçerli ve somut bir sebep göstermeden işçi çıkartamaz. Eğer işten çıkarılma sürecinizde size sunulan gerekçe asılsızsa, yetersizse veya usulüne uygun yapılmamışsa, İşe İade Davası açarak hem işinize geri dönebilir hem de çalışamadığınız dönemin maaşını tazminat olarak alabilirsiniz.
İşe İade Davası Açabilmenin 4 Katı Şartı:
Her işten çıkartılan çalışan işe iade davası açamaz. Kanun, bu davayı açabilmek için belirli sınırlandırmalar (iş güvencesi kriterleri) getirmiştir:
*İş Kanununa Tabi Olmak: Çalışanın 4857 sayılı İş Kanunu veya Basın İş Kanunu kapsamında olması gerekir (Deniz İş Kanunu veya Borçlar Kanununa tabi olanlar bu davayı açamaz).
*İşyerinde En Az 30 İşçi Çalışması: İşten çıkarıldığınız şirketin toplam işçi sayısı en az 30 olmalıdır. Bu sayı hesaplanırken işverenin Türkiye genelindeki aynı iş koluna bağlı tüm şubelerindeki çalışanlar toplanır.
*En Az 6 Aylık Kıdem: İşçinin o işyerindeki (varsa farklı şubelerindeki toplam) çalışma süresi en az 6 ay olmalıdır. Yer altı işlerinde çalışanlarda bu süre aranmaz.
*Belirsiz Süreli Sözleşme: İş sözleşmenizin belirli bir süreye (Örn: 6 aylık proje sözleşmesi) bağlı olmaması, ucu açık olması gerekir.
*Ayrıca şirketi sevk ve idare eden üst düzey “işveren vekili” (Genel müdür, CEO gibi) konumunda olmamanız şarttır.
!!1 Aylık Hak Düşürücü Süre!İşe iade süreçlerinde işçilerin haklı olsalar dahi davayı kaybetmelerinin bir numaralı sebebi süreyi kaçırmaktır. Fesih bildiriminin size tebliğ edildiği (veya WhatsApp/E-posta ile bildirildiği) günden itibaren 1 AY İÇİNDE doğrudan mahkemeye gidilemez; öncelikle Arabuluculuk bürosuna başvurulması yasal zorunluluktur.
Bu 1 aylık süre kesinlikle esnetilemez, uzatılamaz. 1 ayı tek bir gün bile geçirdiğinizde, işveren sizi tamamen haksız yere bile çıkarmış olsa mahkeme davanızı doğrudan reddeder.
Arabuluculuk Sonrası İkinci Süre: Arabuluculuk görüşmelerinde işverenle anlaşma sağlanamazsa, arabulucunun imzalattığı “Son Anlaşamama Tutanağı” tarihinden itibaren tam 2 HAFTA İÇİNDE İş Mahkemesinde dava açılmalıdır.
İşe İade Davasını Kazanınca Ne Kadar Tazminat Alınır?
Mahkeme iş feshini geçersiz bulup işe iadenize karar verdiğinde, topu işverene atar. Kararın kesinleşmesinden itibaren işçi 10 iş günü içinde işverene başvurarak işe başlamak istediğini bildirmelidir. Bu aşamada iki ihtimal vardır:
İhtimal A: İşveren Sizi İşe Geri Başlatırsa: Sizi eski işinize ve aynı şartlarla geri almak zorundadır. Bu durumda size davanın sürdüğü dönem için en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer yan haklarınızı (prim, yemek vb.) nakit olarak öder.
İhtimal B: İşveren Sizi İşe Geri Başlatmazsa (Sık Yaşanan Durum): İşveren “Ben bu işçiyle artık çalışmak istemiyorum, parasını öderim” derse, işçiye hem yukarıda bahsedilen 4 aylık boşta geçen süre ücretini öder, hem de mahkemenin takdir ettiği 4 ila 8 aylık maaş tutarındaki İşe Başlatmama Tazminatını ödemek zorunda kalır. Yani toplamda 8 ila 12 aylık maaş tutarında bir tazminat hakkı doğar.
Avukat Görüşü: İşverenler genelde işe iade davası açmanızı engellemek için önünüze “İbraname”, “Karşılıklı Fesih Sözleşmesi (İkale)” veya “İstifa Dilekçesi” koyarlar. Bunları imzaladıysanız süreç zorlaşır ancak iradenizin fesada uğratıldığını (baskı altında imzaladığınızı) ispatlayarak davayı yine de kazanabilirsiniz. Belirtilen numaralardan tarafımız ile iletişime geçerek danışmanlık ve hukuki hizmet için detaylı bilgi alabilirsiniz.